Rijswijks Kerkarchief

kerkarchief

UIT HET RIJSWIJKS KERKARCHIEF
Uw archivaris heeft in het Jaarboek 2019 van de Historische Vereniging twee artikelen geschreven waarin de geschiedenis van de Oude Kerk ter sprake komt.
Het eerste behandelt archiefstuk 660: de oudste jaarrekeningen van de protestantse kerkmeesters. Deze lopen van 1579-1599. Ik heb deze getranscribeerd en zal de volledige inhoud via genealogische kanalen publiceren. Het was een roerige tijd: de kerk was in 1572 door de reformatie overgenomen en aanvankelijk werd de administratie door de Staten van Holland gevoerd. Pas in 1579 mogen de kerkmeesters zelf aan het werk. We lezen achteraf over een brand in 1576. Wat er toen precies is gebeurd, weten we niet. Wel, dat er na 1580 een grondige restauratie heeft plaatsgevonden, waarbij muren herbouwd werden en het dak opnieuw van leien werd voorzien. Ook het predikantshuis, dat in de tegenwoordige Doelenstraat stond, werd opgeknapt. Mogelijk heeft ook de inkwartiering van soldaten tijdens het beleg van Leiden (1573-1574) haar sporen nagelaten en misschien was de kerkvergroting aan het begin van de 16e eeuw wel minder degelijk uitgevoerd dan de bedoeling was.
Het tweede artikel heeft zijdelings met de kerkelijke gemeente te maken en bespreekt de begraafplaats achter de kerk. In 1981 heeft daar de laatste bijzetting plaatsgevonden. De graven die er nog zijn, zijn geïnventariseerd en op de site van de HVR zal hiervan een overzicht verschijnen. De meeste zerken dateren van na 1860, op de grote monumenten voor Caan van Neck, Onderwater en Tollens na. Vrijwel alle liggen aan de noordwestelijke kant, bij de Tollensstraat. Daar waren de (duurdere) eerste-klassegraven. Maar de ruimte die hiervoor was vrijgehouden, is bij lange na niet benut. Bij de Kerkstraat was een rijtje gereserveerd voor onbekenden, vondelingen en voor wie echt niets kon betalen. Daar is niets meer van te zien. Anno 2019 is de klassenmaatschappij der doden nog levend…
Ruud Poortier, archivaris PG Rijswijk

STATENBIJBEL GESCHONKEN
Een wijkbewoner heeft zijn familie-statenbijbel aan de Oude Kerk geschonken. Het is een ‘gewone’ bijbel, in het gebruikelijke formaat en zonder illustraties. Maar het is toch wel een bijzonder exemplaar. Ten eerste door de ouderdom (1654) en de drukker, Paulus Aertsz. van Ravesteyn. Zijn bijbels gelden als ‘voorbeeldexemplaren’ doordat er weinig of geen fouten in zitten. Ten tweede door twee familieregisters. De grootvader en de vader van de schenker (zelf al 87) hebben hun gezinnen erin vermeld. Maar ook weten we wie de bijbel in 1680 in bezit kreeg: Heiltje Brugmans, uit Zutphen. Zij maakte aantekeningen over het gezin van haar zuster Aaltje.
Het kerkteam heeft besloten deze bijbel in de vitrine tentoon te stellen. Dat gebeurt, met toelichting,  als de foto’s van het afscheid van ds. Michiel de Leeuw eind deze maand worden weggehaald.
Ruud Poortier, archivaris PG Rijswijk