Overdenking

Geloofsgemeenschap als oefenplaats….doe je mee?

Grote bewondering heb ik voor mensen die elke keer in het leven de kracht kunnen vinden om door te gaan. De positieve punten kunnen blijven zoeken. Zoals een vluchteling die met lege handen en een volle rugtas, na een jarenlange asielprocedure, toch “nee” hoort en vervolgens een illegaal of onzeker bestaan heeft.
Of de vluchteling die op Lesbos woont, een kamp waar veel te veel mensen wonen, en waar vervolgens brand uitbreekt. Het lijkt me, dat de grond onder je voeten vandaan zakt. Mensen van wie de financiële omstandigheden zorgelijk zijn, met zelfs letterlijk de vraag: “Hoe houd ik mijn hoofd boven water, kan ik wel in mijn huis blijven wonen en mijn rekeningen betalen,” maar die toch nog kunnen lachen en er voor anderen zijn. Of iemand is verdrietig door een gemis. Zo zoekende je nieuwe weg gaan, misschien wel bijna kopje onder, het kan je zomaar gebeuren en toch vat je moed.

Menselijk gezien  zijn er veel situaties die je uit het lood kunnen slaan en tegelijk is er dan de moed om het leven vast te blijven houden. Overmand door verdriet, zorg en wanhoop, hoe makkelijk kan het zijn, als je tastend gelooft, om dan in je wanhoop  de oorzaak bij God te leggen. Iemand vertelde mij: “Dat werd ons vroeger geleerd, maar nu geloven we zoiets niet meer.” Toch gebeurt het wel, die serieus gestelde vraag:
“Hoe kun je toch in God blijven geloven, als je alle onheil op aarde ziet?”
Blijkbaar is er een soort oergeloof, dat zeker weet dat God de touwtjes in handen heeft en de veroorzaker is van alle goed en kwaad op deze wereld.
En dat gelovigen dáárin geloven. Door dit altijd maar weer te herhalen, bevestigen ze juist dit oergeloof. Je vindt het terug bij kerkelijken en niet-kerkelijken, religieuze en niet-religieuze mensen.
Dit oer-(bij)geloof vind je ook in alle godsdiensten terug, in heden en verleden.

Zelf zeg ik: “Ik geloof er niets van!” Dan is de coronacrisis blijkbaar door God gewild? De ontploffing in Libanon een straf van God? De depressie van een goede vriend een instrument om te groeien in het leven? Hoe zou je dan God kunnen zien?

Wij leren over God door het leven van Jezus. Jezus, maakt in Zijn leven ook het nodige mee, als we kijken naar het verhaal van Jezus die over het water loopt…(Matteüs 14)

Jezus heeft het zwaar. Hij wordt afgewezen in Zijn eigen geboortedorp en Zijn vriend Johannes de Doper is vermoord. Hij zoekt daarom naar rust om op een berg in eenzaamheid te bidden. Maar de mensen blijven hem maar volgen. Tenslotte stuurt Hij de mensen weg en stuurt hij Zijn vrienden in een boot naar de overkant van het water. Dan is Hij eindelijk  alleen en heeft Hij rust. Maar zijn vrienden komen in zwaar weer terecht: zee, duisternis, wind en golven. Ze zijn doodsbenauwd.

Ook Jezus krijgt te maken met afwijzing en angst, dood en verdriet. Had God dat dan niet kunnen voorkomen? Had God de touwtjes niet in handen? Nee, dat was toen ook al volstrekt duidelijk. Volgens mij is dat ook niet geloven. Zwaarte en duisternis zijn, hoe verdrietig ook, deel van het mensenbestaan. Sommige mensen komen er genadig vanaf, anderen krijgen het zwaar(der) voor de kiezen. Niet eerlijk en tegelijk ook menselijk niet te vatten. Maar de vraag is of we tenonder gaan. De uitdaging is om staande te blijven op de golven van de zee, de bedreigingen van deze wereld. Jezus blijkt dan in staat om over het dreigende water te lopen. Hij heeft zoveel kracht en vertrouwen in God dat Hij blijft staan. Hij wijst de weg naar de overkant.

Dat is voor ons bijna niet te geloven. De angstige vrienden van Jezus in het bootje zijn al bang en worden nu dubbel bang. Want er gebeurt nogal wat, voor hun ogen.
Er is iemand die de bedreiging de baas is, die niet tenonder gaat, die ondanks alle pijn en verdriet een weg vindt over de bedreiging heen, die de trekkracht naar onderen weerstaat door op het water te lopen!

Het mooie is, dat hij één van Zijn vrienden, Petrus, ook uitnodigt om dat te doen. “Kom!” Het lopen over het water is dus geen alleenrecht van Jezus. En Petrus gaat op de uitnodiging in en hij doet het! Hij loopt ook op het water. Voor hem blijkt de trekkracht dan nog te sterk, hij zinkt. Maar er is altijd een uitgestoken hand als je om hulp roept. Dit hoort er allemaal bij: tegenslag en tegenwind, angst en verdriet. Maar ook moed en durf roepen om hulp, leven tegen de zwaartekracht in!
Geloof gaat over oefenen om over het water te lopen. Geloof gaat over het oefenen van vertrouwen, het vinden van een weg door de pijn heen. Geloven gaat over de zoektocht naar het goede leven. Geloven is samen met anderen het schip in te gaan. Het schip is de leerschool van het geloof, om te leren niet kopje onder te gaan. Geloven is vaak de strijd tegen alles wat onrechtvaardig en onverdraagbaar is, soms het accepteren van het onvermijdelijke. Hoe jammer dit voor alle oer-bijgelovigen ook moge zijn, God is niet de oorzaak van alles wat er gebeurt. Nee, God is de kracht die ons over het water laat open.

Therese van Kampen
diaconaal werker

Geloof