Overdenking

Niet dolen in een labyrint ! 
In Calgary, Canada, bezochten wij in onze vakantie een paar kerken. Echt oude kerken vind je daar niet. Gebouwen die ouder zijn dan maximaal 100 jaar zijn er amper te vinden. De stad is gewoon zo oud nog niet. Een stadscentrum, ‘down-town’, met gezellige pleinen, hoekjes en straatjes, laat staan met grachten en leuke kleine winkeltjes zoals wij die brandweerhebben, kennen ze daar niet. Wel zijn er enorm brede, kaarsrechte wegen in blokvorm. Het zijn er te veel om ze allemaal een echte naam te geven, daarom zijn ze genummerd. Op de hoek van 4th Street South-West en 5th Avenue South-West staat de Protestantse Knox United Church, gebouwd in 1912. U ziet hem hier op deze foto. Best een groot gebouw. Dat is ook nodig, want er zijn veel activiteiten en zonder ruimte gaat dat niet.  Op de website van de kerk staat te lezen dat het in deze geloofsgemeen- schap allemaal om verbinding draait: verbinding tussen God en mensen, tussen de mensen onderling, verbinding van de mensen aan hun ware zelf en verbinding met de schepping. Mensen met diverse maatschappelijke, sociale en psychische problematiek kunnen er terecht. Ze worden gastvrij ontvangen met koffie en veel aandacht. Samen met de gelovigen vormen ze één gemeenschap. Mooi, dat dat allemaal gebeurt, en nodig ook! In Calgary draait veel om de olie-multinationals die er hun hoofdkantoren hebben, maar met de economie van de stad gaat het al een tijdje niet zo best, omdat de prijs van de olie zo laag is. Er is veel armoede -naast gigantische, luxe winkelcentra en chique kantoren, en er is veel eenzaamheid –naast al die volle restaurants en andere drukke ontmoetingsplaatsen.
In de kerkzaal is het stil. Glas-in-lood, diepdonkerblauw, houdt het daglicht grotendeels buiten. Voor in de kerk staat een groot podium klaar; in de kerk worden namelijk ook veel concerten van allerlei aard gegeven, en met Halloween zal The Phantom of the Opera worden uitgevoerd. Een veelheid aan activiteiten dus, en dat allemaal naast de zondagse 
erediensten, doopbijeenkomsten, rouw- en trouwdiensten, Bijbelstudiegroepjes, vergaderingen, koorrepetities en gespreksgroepen. Ook buiten valt een ‘veelheid’ op, vooral een veelheid van gebouwen. Niet alleen véél gebouwen, maar ook hóóg! Terwijl de kerk bepaald niet klein te noemen is, is de foto hiernonder een zoekplaatje: waar staat nuflads.v1 nog maar weer de kerk? Het lijkt nu meer een nietig gebouwtje, bijna onvindbaar tussen de grote reuzen, áls je hem al vindt. Een beetje als een David met zijn steenslinger, die gladde steentjes naar de ‘grote jongens’ keilt. Het blijft een grote kerk, groot in volume, groot in activiteiten, groots in de verbindingen die hij bewerkstelligt. De steentjes blijven in de herderstas! Niemand hoeft om te vallen zolang de kerk maar blijft staan.
Down-town Calgary, het centrum van een stad zo groot als onze hele provincie Utrecht, is voor wie het gebied niet kent, een doolhof. Als je even niet oplet hoe je loopt, vind je niet meer terug waar je parkeergarage is. Genummerde straten ten spijt, maar alles lijkt op elkaar en voor je het weet ben je hopeloos verdwaald, als een kat die in een vreemd pakhuis ronddoolt.
Dat brengt me wéér terug bij de kerk op de hoek van de vierde straat en de vijfde avenue. Een hele kamer, ruim bemeten, zeker acht bij acht meter, is belegd met een vloer van fraai gebogen stroken parket, in een lichte kleur en in zwart, in de vorm van een labyrint. Doolhof en labyrint worden vaak aan elkaar gelijk gesteld: ten onrechte.  Want in de doolhof ben je continu op je hoede; je moet onthouden uit welk gangetje je net vandaan kwam, een doodlopend gangetje. Dus nu moet je een ander kiezen. Dat loopt ook dood. Weer terug. Maar had je nou daarnet het middelste, het linker- of het rechtergangetje? Alles ziet er hetzelfde uit. En zo ben je steeds krampachtiger bezig met je brein, en vecht je je al dolend een weg door je hof. En niet één maar twee keer: eerst moet je naar binnen, maar je moet ook weer naar buiten –waar het leven op je wacht. Kom je er ooit nog uit?
Het labyrint biedt één weg, doodlopen kun je er niet. De energie die je in de doolhof besteedt aan je geheugen en de keuzes die je steeds moet maken, aan het bevechten van je weg, is in het labyrint tot je beschikking om in een atmosfeer van bezinning te raken. Je raakt verwonderd. Je overziet de complexiteit van je levensweg zonder de angst dat je er misschien in zult verdwalen. In je binnenste bloeit vertrouwen. In mij gaat dan een lied van Huub Oosterhuis zingen. “Niemand weet wat leven is, alleen dat het gegeven is; en dat van dit geheimenis, God het begin en einde is”.
Al die mensen die worden ontvangen, opgevangen, begeleid en opgenomen in de gemeenschap van deze ‘oude’ kerk in Calgary mogen ook het labyrint gebruiken. Zo komen ze tot rust. Aan het ronddolen in het duister van de eenzaamheid komt een eind. En zo kan er in mensenlevens, op drift geraakt of niet, een werkelijke verbinding tot stand gebracht worden: met het eigen zelf, met het eigen leven. En met elkaar, met de schepping, de samenleving. En: met God. Want dit gebouw is niet zomaar een gebouw. Het is het huis van God. Hijzelf is de gastheer, de grote Verbindende Factor. Het begin en einde van alle leven. Hij geeft daar leven.
Ik voelde me, daar in die kerk in Calgary, geborgen in de goede machten. Verbonden met die enorme stad, verbonden met de hele wereld eigenlijk. Want ook al was ik in den vreemde, meer dan zevenduizend kilometer verwijderd van huis, toch was ik in gedachten, in een fractie van een seconde, in onze Oude- en Nieuwe Kerk in Rijswijk. Waar we dan wel geen labyrint bezitten, maar waar wel Dezelfde ons allen aan elkaar verbindt.
Maria Opgelder