Overdenking

 

 Een laaiende strohalm        

kruis.v1

Wij protestanten zijn niet zo goed in heiligen, maar misschien hebt u toch wel eens gehoord van een zekere Johannes van ’t Kruis. Hij was een Spaanse monnik, mysticus, dichter en kerkleraar, die leefde van 1542 tot 1591. In 1726 is hij heilig verklaard. Vanwege zijn gedichten werd Johannes van ’t Kruis de beschermheilige van dichters.

Naast gedichten maakte hij ook tekeningen. Een beroemde tekening van zijn hand toont Jezus aan het kruis, van bovenaf gezien. Deze tekening is wereldberoemd geworden doordat de bekende Spaanse kunstenaar Salvador Dalí (1904 – 1989) het verwerkte in een schilderij (zie hierboven), dat hij toepasselijk ‘El Cristo de San Juan de la Cruz’ noemde (de Christus van de Heilige Johannes van het Kruis). De tekening wordt nog steeds bewaard in het klooster van Ávila; het schilderij hangt in een museum in Glasgow.

Toen ik nog in het ziekenhuis werkte, hebben we eens in een paasgroet een fragment van een gedicht van Johannes van ’t Kruis geplaatst. “Gedicht van de nacht”,
in een vertaling van Huub Oosterhuis:

“Toen zo ver ik zien kon
geen vuur brandde
geen licht gloorde
alsof licht nog nooit geroepen was
vuur nog niet uitgevonden
ben ik gegaan
mijn ziel in mij
een gloeiende draad
een laaiende strohalm…”

De Spaanse mysticus schreef dit gedicht uit eigen ervaring. Hij zat gevangen in een kleine kerker in Toledo en voelde zich door God en mens verlaten. Dan is het donker om je heen en donker in jezelf.

Een gevoel dat herkenbaar kan zijn voor wie ziek wordt, maar ook in andere levenssituaties. Als je zoekt op de tast hoe je verder moet en als je speurt naar een teken van licht. Johannes, in zijn donkere cel, vond dit licht uiteindelijk in zijn eigen ziel, ontstoken door een goddelijke vonk. Daardoor kon hij zeggen: “Het donker is mij licht genoeg.”

Dat is ook de boodschap van Pasen, en van de tijd daar naartoe, waarin het, door het donker heen, steeds lichter wordt. Buiten in de natuur, maar hopelijk ook binnen, in jezelf. Dat is het geheim waaraan Johannes ons herinnert. Hopelijk kan het ook ons inspireren op de weg die we gaan vanaf Pasen, in donker of licht.
Ds. Michiel de Leeuw

lamp